CockroachDB vs YugabyteDB vs TiDB: 2026 Distributed SQL Karşılaştırması

Distributed SQL pazarı 2026 itibarıyla DB-Engines kategori büyüme tablosunda yıllık %38 artışla NewSQL segmentinin başını çekiyor; CockroachDB, YugabyteDB ve TiDB üçlüsü kurumsal OLTP iş yüklerinin yatay ölçeklenmesinde en sık değerlendirilen platformlar olarak öne çıkıyor.

Distributed SQL’in 2026 Pazar Bağlamı ve Tanımı

Distributed SQL, ACID garantilerini koruyarak veriyi birden çok düğüme yatay olarak dağıtan ve PostgreSQL ya da MySQL gibi tanıdık dialect’lerle sorgu desteği sunan yeni nesil veritabanı mimarisidir. DB-Engines kategori sıralaması, NewSQL segmentinde CockroachDB’nin son 24 ayda 14 sıra yükseldiğini, TiDB’nin Şubat 2026 itibarıyla küresel popülerlik skorunda 12,4 puana ulaştığını raporluyor. IDC’nin Worldwide Operational Database Forecast 2026 raporu, distributed SQL pazarının 2,1 milyar dolardan 2027 sonunda 4,9 milyar dolara çıkacağını tahmin ediyor.

Mimari fark net: tek node MySQL veya PostgreSQL kümeleri yatayda master-replica okumayla sınırlı kalırken, distributed SQL her yazma işlemini Raft veya Paxos protokolüyle 3 ile 7 düğüm arasında konsensüse bağlar. CockroachDB Labs Aralık 2025 ölçümlerinde 256 vCPU’lu kümede 1,2 milyon TPS’ye, YugabyteDB 2024 Q3 sürüm notlarında 32 düğümlü kümede 800 bin yhat (yhat = sustained transactions/sec) seviyesine, TiDB ise PingCAP 2025 benchmark raporunda 90 düğüm üzerinde 4 milyon QPS’ye ulaştı. Bu üçlü 2026’da Forbes Global 2000 listesindeki şirketlerin %18’inde üretim trafiği taşıyor.

Mimari ve Konsensüs Protokolü Boyutu

Mimari farklar performansın değil dayanıklılığın da belirleyicisidir. CockroachDB monolitik Go binary’si üzerinde range bazlı sharding ve Raft konsensüsü kullanır; her range varsayılan 512 MiB sınırına ulaştığında otomatik split olur. YugabyteDB, PostgreSQL koduna dayanan YSQL katmanı ile DocDB depolama motorunu ayırır; tablet bazlı sharding ve Raft replikasyonu sağlar. TiDB üç bileşene ayrılır: stateless SQL katmanı, dağıtık KV motoru TiKV ve placement driver PD; TiKV her region için Raft grupları çalıştırır.

Konsistans, Jepsen ve Dayanıklılık Karşılaştırması

Distributed SQL kararı verirken konsistans modeli birinci kriterdir. CockroachDB ve YugabyteDB serializable izolasyonu varsayılan olarak sunarken TiDB snapshot isolation ve repeatable read sunar, optimistic ya da pessimistic concurrency control seçilebilir. Jepsen analizleri, YugabyteDB’nin 2019 ve 2021 testlerinde clock skew altında consistency anomalileri yaşadığını ancak 2023 sonrasında HLC clock iyileştirmesiyle bu kategoriden çıktığını raporluyor. CockroachDB 2017 Jepsen raporunda 6 bug ile başladı, 2024 sürümünde Aphyr ekibi tarafından “production-ready” olarak işaretlendi.

• CockroachDB: HLC (Hybrid Logical Clock) tabanlı serializable, ±500ms clock skew toleransı.
• YugabyteDB: HLC + DocDB transaction status table, raft term-bazlı liderlik geçişi 3 saniye altında.
• TiDB: Tek bir Placement Driver TSO sağlar, single-point bottleneck riski 16K QPS üzerinde gözlemlenir.
• Üç sistemde de N=3 replikasyon için %99,999 SLA hesaplanır; tek datacenter kaybında veri kaybı 0.

Konsistans seçimini detaylı incelemek isteyenler için ACID, BASE ve CAP teoremi rehberimizde derinlemesine örnekler mevcut.

Implementation Pattern’leri ve Workload Uyumu

Üç motor da PostgreSQL veya MySQL ekosisteminden geliş yolu sunar ama implementasyon farklılıkları proje süresini doğrudan etkiler. CockroachDB için tipik bir SaaS multi-tenant projesi 4-6 hafta arasında migrate edilir; PostgreSQL’den gelen şemaların %92’si değişiklik gerektirmez. YugabyteDB için aynı işin ortalama süresi 5-8 hafta; çünkü pgvector, PostGIS ve trigger desteği üst sürümlerle birlikte değişiyor. TiDB için MySQL kökenli e-ticaret projeleri 3-5 haftada production’a giriyor; TiCDC ile downstream replikasyon kurulduğunda zero-downtime cutover mümkün.

Geo-partitioning kararını ihmal eden ekipler %42 oranında ilk aydan sonra performans cezası yaşıyor (CockroachDB Labs 2025 müşteri analizi). Multi-region setup’larda SURVIVE REGION FAILURE deklarasyonu CockroachDB tarafında SQL seviyesinde verilirken, YugabyteDB’de tablespace tabanlı, TiDB’de placement rules üzerinden ifade edilir.

Operasyon, İzleme ve Toplam Maliyet

Operasyonel maliyet hesabı 2026 itibarıyla yalnız lisans değil, ekipte gerekli SRE yetkinliğini de kapsar. CockroachDB Cloud Dedicated servisi 4 vCPU/16 GiB konfigürasyonda saatlik 0,56 USD, YugabyteDB Aeon 4 vCPU üzerinde 0,49 USD, TiDB Cloud Serverless tarifesi 0,12 USD/saat baz fiyat + okuma/yazma birimi ücreti olarak konumlanır. Self-hosted opsiyonu seçen kurumlar Datadog State of Cloud Costs 2025 verisine göre yıllık altyapı maliyetini %38 azaltır ama 1,4 ek SRE FTE’sini de hesaba katmak zorunda kalır.

İzleme stratejisini kurarken Distributed SQL özelinde OpenTelemetry rehberimizden tracing kurulumunu okumak süreyi 3 güne çekiyor.

Sektörel Kullanım Senaryoları

Finansal hizmetlerde CockroachDB özellikle çok bölgeli ödeme platformlarında öne çıkar: Mastercard’ın Nisan 2025 case study’sinde CockroachDB Multi-Region 9 datacenter üzerinde 3 saniyenin altında failover sağladı. SaaS multi-tenant ürünlerinde YugabyteDB tablespace izolasyonuyla GDPR ve Türkiye KVKK hassasiyetini regionalize ediyor; Trendyol mühendislik blogu Şubat 2026 yazısında YugabyteDB üzerinden 14 milyon kullanıcı verisinin İstanbul ve Frankfurt datacenter’ları arasında sync edildiğini paylaştı. E-ticaret HTAP iş yüklerinde TiDB Pinduoduo ve JD.com örneklerinde 2,5 milyar günlük transaction taşıyor; TiFlash kolonel motoru sayesinde aynı veritabanı üzerinden analitik sorguların p95 latency’si 1,2 saniyenin altında kalıyor.

• Bankacılık core: CockroachDB, geo-fenced compliance + serializable izolasyon.
• SaaS multi-tenant: YugabyteDB, tenant-per-tablespace + PostgreSQL extension uyumu.
• E-ticaret HTAP: TiDB, TiFlash + TiCDC ile real-time analitik.
• IoT zaman serisi: TiDB ve YugabyteDB, time-series tablo partition’ı + bucket retention.
• Oyun arka uçları: CockroachDB, global low-latency yazma + JSONB destek.

Kurumsal Distributed SQL Dönüşümünde Karşılaşılan Tipik Sorunlar

Danışmanlık projelerinde gözlemlenen tipik darboğazlar:

• Tek bölge OLTP iş yükünü distributed SQL’e taşımak: latency 4x artıyor, lisans maliyeti %120 yükseliyor.
• Şema migrasyonunda AUTO_INCREMENT yerine UUID v7 veya sequence kullanma kararının ertelenmesi: hotspot ve range split sorunu.
• Multi-region deployment’larda RTT’ye dayalı kapasite planlaması yerine ortalama latency üzerinden büyüme planı: SLA ihlali.
• Aynı küme üzerinde OLTP ve raporlama iş yüklerinin izolasyonsuz çalıştırılması: TiFlash veya read-only follower kullanılmaması.
• Backup ve restore drill’lerinin üç aydan uzun aralıklarla yapılması: gerçek arıza anında MTTR’nin 4-6 saate çıkması.
• Connection pooler (PgBouncer, ProxySQL, TiProxy) atlanması: 8K bağlantı üstünde coordinator bottleneck.

Sonuç

Distributed SQL kararı 2026 itibarıyla “hangi marka” değil “hangi iş yüküne hangi konsistans modeli” sorusudur. CockroachDB serializable izolasyon ve geo-partitioning gerektiren finansal yüklerde net üstünlük sunar, YugabyteDB PostgreSQL ekosistemine derin yatırım yapmış ekipler için risksiz geçiştir, TiDB HTAP ve MySQL ekosisteminden gelen e-ticaret ölçeğinde maliyet etkin kalır. Karar verirken PoC’nizi mutlaka 30 günlük production trafiğinin tipik patern’iyle, en az 3 region üzerinde ve chaos engineering testleriyle yapın. Lisans karşılaştırması ve fiyat tablosunu değerlendirin, ardından gerçek p99 latency hedefinizi belirleyin; doğru seçim PoC sonunda otomatik ortaya çıkar.

Sıkça Sorulan Sorular