Data Contract Protokolü: Pact, AsyncAPI ve Üretim Pratiği 2026 Data contract nedir? Veri üreten servis (producer) ile veri tüketen servis (consumer) arasındaki şema, semantik, SLA ve sahiplik kurallarını makine-okunabilir ve sürüm-kontrollü bir doküman olarak tanımlayan sözleşmedir. 2024 sonrası data mesh ve event-driven mimarilerin yaygınlaşmasıyla data contract pratiği, üretim sistemlerinde kırılma maliyetini ortalama yüzde 40-60 oranında […]
Mojo Programlama Dili 2026: Python Uyumlu AI Performans Dili Mojo programming language, Modular tarafından geliştirilen ve Python söz dizimini koruyarak C/C++ seviyesinde performans hedefleyen yapay zeka odaklı bir sistem dilidir. Python ekosisteminin geniş kütüphane birikimini kaybetmeden, MLIR (Multi-Level Intermediate Representation) altyapısı sayesinde CPU, GPU ve TPU gibi heterojen donanımlara doğrudan derleme yapabilir. 2026 itibarıyla Mojo, […]
AWS Cost Optimization: FinOps Disiplini Neden Üç Modelin Birlikte Çalışmasını Gerektirir AWS cost optimization, modern bulut iş yüklerinde toplam sahip olma maliyetini sürdürülebilir biçimde düşürmek için Savings Plan, Reserved Instance (RI) ve Spot Instance modellerinin matematiksel olarak doğru oranlarda birleştirilmesi pratiğidir. Tek bir mekanizmaya bağlanan organizasyonlar genellikle iki sorundan birini yaşar: ya On-Demand maliyetini erken […]
shadcn ui nedir sorusunun en net cevabı şudur: shadcn/ui, npm üzerinden kurulan klasik bir bileşen kütüphanesi değil; Radix UI primitiflerini ve Tailwind CSS’i temel alan, kaynak kodunu doğrudan projeye kopyalayan açık kaynaklı bir tasarım sistemi mimarisidir. 2023 başında Vercel ekosisteminde geliştirilen proje, 2026 itibarıyla GitHub’da 70.000’in üzerinde yıldız sayısına ulaşmış ve Next.js, Remix, Astro, Vite […]
NATS vs RabbitMQ vs Kafka 2026: Mesaj Kuyruğu Seçim Rehberi Mesaj kuyruğu karşılaştırma kararı, modern dağıtık sistemlerin throughput, latency, durability ve operasyonel maliyet eksenlerinde en kritik mimari seçimlerden biridir. 2026 itibarıyla üç dominant motor öne çıkıyor: NATS JetStream sub-millisecond latency ve ultra düşük operasyonel yük ile öne çıkarken, RabbitMQ olgun routing topology ve AMQP 0-9-1/1.0 […]
Hybrid search nedir? Hybrid search, RAG sistemlerinde BM25 gibi sparse (kelime tabanlı) retriever’ları dense embedding tabanlı vektör aramayla birleştiren ve genellikle Reciprocal Rank Fusion (RRF) ile skorlarını harmanlayan iki aşamalı geri çağırma yaklaşımıdır. 2025 sonu itibarıyla kurumsal RAG dağıtımlarının çoğunda hybrid varsayılan retrieval mimarisidir; çünkü tek başına BM25 semantik eş anlamlıları ve parafrazları kaçırır, tek […]
Server-Sent Events vs WebSocket vs WebTransport: Realtime İletişim 2026 SSE vs WebSocket karşılaştırması 2026’da artık tek boyutlu bir tartışma değil; WebTransport’un Chrome 97+ ve Edge’de stabil hâle gelmesiyle birlikte realtime iletişim üç ana protokol arasında bölündü. Kısa cevap: tek yönlü sunucu push (dashboard, notification feed, LLM token streaming) için Server-Sent Events; çift yönlü düşük gecikme […]
AWS CDK ve Pulumi, 2026 yılında “programlama dili ile altyapı” (Infrastructure as Code, IaC) paradigmasının iki baskın temsilcisidir. AWS CDK, yalnızca AWS bulutuna odaklanır ve CloudFormation şablonlarını TypeScript, Python, Java, C# veya Go ile üretir; Pulumi ise aynı dillerle 100’den fazla bulut, SaaS ve Kubernetes sağlayıcısını tek bir state modeline bağlar. Bir başka deyişle CDK, […]
Speculative Decoding: LLM Inference 2-3x Hızlandırma 2026 Speculative decoding nedir sorusuna en kısa cevap: büyük bir hedef modelin (target/verifier) ürettiği tokenları, küçük ve hızlı bir taslak modelin (draft) önceden tahmin ettiği token dizisini paralel doğrulayarak elde etmesini sağlayan, çıktı dağılımını matematiksel olarak değiştirmeden ortalama 2-3 kat hızlanma getiren bir LLM inference tekniğidir. Google Research’ün 2022 […]
Shape Up nedir sorusunun kısa cevabı: Basecamp’in 2019’da yayınladığı, 6 haftalık sabit döngülerle (cycles) ve değişken kapsamla (variable scope) çalışan bir ürün geliştirme metodolojisi. Scrum’ın sprint+story point dünyasına ve Kanban’ın akış (flow) odaklı modeline alternatif olarak doğdu; bugün 2026 itibarıyla küçük-orta ürün ekiplerinde yaygın bir tercih hâline geldi. Bu yazıda Scrum, Shape Up ve Kanban’ı […]