LLM Quantization: INT4, INT8, GGUF ve Bellek Düşürme 2026 LLM quantization, büyük dil modellerinin ağırlıklarını FP16/BF16 yerine INT8, INT4 hatta INT2 gibi düşük bit derinliklerine indirgeyerek bellek tüketimini %50-87 oranında azaltan ve çıkarım hızını 2-4 katına çıkaran bir sıkıştırma tekniğidir. 2026 itibarıyla Llama 3.1 70B modelini FP16’da çalıştırmak yaklaşık 140 GB VRAM gerektirirken, GGUF Q4_K_M […]
API Mocking: MSW, WireMock ve Prism ile Test Stratejisi 2026 API mocking, gerçek backend bağımlılığını izole bir sahte servisle değiştirerek frontend, mobile ve mikroservis ekiplerinin paralel ilerlemesini sağlayan teknik disiplindir. 2026 itibarıyla Stack Overflow Developer Survey 2024 verilerine göre profesyonel geliştiricilerin yaklaşık %71’i haftalık iş akışında en az bir mocking aracı kullandığını bildiriyor; Postman State […]
SwiftUI vs UIKit 2026: iOS Native Geliştirme Seçim Rehberi SwiftUI vs UIKit kararı 2026 itibarıyla “yenisini mi eskisini mi” tartışmasından çıktı; gerçek soru artık hangi katmanın ne için kullanılacağı. Apple’ın SwiftUI dokümantasyonunda yayınlanan resmi yönlendirme net: yeni projeler SwiftUI öncelikli başlamalı, ancak UIKit en az 2030’a kadar üretim koşullarında destekleniyor ve karmaşık koleksiyon görünümleri, derin […]
PostgreSQL Row Level Security: Multi-Tenant SaaS 2026 Postgres RLS, multi-tenant SaaS mimarisinde tenant izolasyonunu veritabanı katmanına indirir ve uygulama kodundaki WHERE tenant_id = ? tekrarını ortadan kaldırır. PostgreSQL 9.5’ten beri olgunlaşan bu özellik, 2026 itibarıyla Stripe, Supabase, Notion gibi büyük ölçekli SaaS oyuncularının ortak izolasyon modelidir. Stack Overflow Developer Survey 2024’e göre PostgreSQL, profesyonel geliştiricilerin […]
LMQL nedir sorusunun kısa cevabı: LMQL (Language Model Query Language), ETH Zurich araştırma grubu tarafından geliştirilen, Python sözdizimine gömülü deklaratif bir LLM programming framework‘üdür ve dil modeli çağrılarını WHERE, DISTRIBUTION gibi kısıtlarla bir sorgu gibi yazmanıza izin verir. 2024-2026 döneminde Guidance (Microsoft), LMQL (ETH Zurich) ve SGLang (UC Berkeley + LMSYS) üç ana akım haline […]
Function as a Service: Firecracker, Knative ve Fission Mimarisi 2026 FaaS nedir? Function as a Service (FaaS), uygulamanın sunucu, işletim sistemi ve runtime yönetimini bulut sağlayıcıya devreden, kodun yalnızca olay tetiklendiğinde çalıştığı ve milisaniyeye kadar faturalandırılan bir bilişim modelidir. AWS Lambda 2014’te bu modeli popülerleştirdi; 2026 itibarıyla AWS, Azure ve Google Cloud üçlüsünün yanına Firecracker […]
Rust web framework seçimi 2026 itibarıyla üç ana adaya indi: Actix Web, Axum ve Rocket. Kısa cevap: yüksek RPS ve düşük p99 latency önceliğindeyse Actix Web, tower ekosistemi ve tip güvenliği esas alınacaksa Axum, geliştirme hızı ve okunabilirlik kritikse Rocket. TechEmpower Round 22 (Mar 2024) plaintext sonuçlarında Actix ve may-minihttp gibi Rust tabanlı sunucular saniyede […]
CRISP-DM nedir? 1996’da SPSS, NCR ve DaimlerChrysler tarafından geliştirilen, veri madenciliği projelerini altı fazda (Business Understanding, Data Understanding, Data Preparation, Modeling, Evaluation, Deployment) standartlaştıran sektör-bağımsız bir referans modeldir. Kaggle’ın 2022 State of Data Science raporuna göre veri bilimi takımlarının yaklaşık %43’ü hâlâ CRISP-DM iskeletini kullanır. Ancak 2026 itibarıyla modelin tek başına yetersiz kaldığı bir gerçek: […]
PostgreSQL Bloat Yönetimi: Vacuum, Autovacuum ve pg_repack 2026 PostgreSQL’de postgres vacuum mekanizmasını doğru çalıştırmak, MVCC mimarisinin doğrudan bir sonucu olan tablo ve indeks şişmesini (bloat) kontrol altında tutmanın tek yoludur. Bloat birikmiş bir OLTP veritabanında, 200 GB’lık bir tabloda fiziksel boyutun %35-55’i ölü tuple’lardan oluşabilir; bu durum sequential scan sürelerini 2-4 katına çıkarır, planner istatistiklerini […]
Streamlit, Gradio ve Reflex: 2026’da Python Web UI Seçim Rehberi Streamlit vs Gradio vs Reflex karşılaştırmasında 2026 itibarıyla net bir karar çerçevesi şudur: veri bilimi gösterge panelleri ve iç analiz araçları için Streamlit, makine öğrenmesi modeli demo’ları ve Hugging Face entegrasyonu için Gradio, üretim sınıfı tek dilli (Python-only) tam yığın web uygulaması için Reflex en […]