Distributed Locks: Redlock, Zookeeper ve Etcd Karşılaştırması 2026 Distributed lock, birden fazla node’un aynı kaynağa eşzamanlı erişimini serileştiren koordinasyon primitifidir; doğru cevap çoğu OLTP yükü için Zookeeper veya etcd tabanlı consensus lock, kısa süreli ve idempotent işler için Redis Redlock, bulut-native ortamda hazır altyapı isteyenler için etcd lease + revision‘dır. 2025 sonu itibarıyla Stack Overflow […]
PostgreSQL Extensions: pgvector, TimescaleDB ve Citus 2026 Bir postgres extension, çekirdek PostgreSQL’i değiştirmeden veritabanına yeni veri tipleri, index türleri, sorgu operatörleri ve arka plan işçileri eklemenizi sağlayan modüler bir genişletme katmanıdır. 2026 itibarıyla pgvector 0.8.x ile yapay zeka embedding aramaları, TimescaleDB 2.18.x ile sürekli toplam (continuous aggregate) destekli zaman serisi analitiği ve Citus 13.x ile […]
LMQL nedir sorusunun kısa cevabı: LMQL (Language Model Query Language), ETH Zurich araştırma grubu tarafından geliştirilen, Python sözdizimine gömülü deklaratif bir LLM programming framework‘üdür ve dil modeli çağrılarını WHERE, DISTRIBUTION gibi kısıtlarla bir sorgu gibi yazmanıza izin verir. 2024-2026 döneminde Guidance (Microsoft), LMQL (ETH Zurich) ve SGLang (UC Berkeley + LMSYS) üç ana akım haline […]
MCP server geliştirme, Anthropic’in Kasım 2024’te açık yayımladığı Model Context Protocol üzerinde LLM uygulamalarını araç ve veri kaynaklarına bağlayan sunucu bileşenleri inşa etmek demektir. 2026 itibarıyla MCP; OpenAI Agents SDK, Microsoft Copilot Studio ve Google Gemini ekosisteminde native desteklenen de facto tool-integration protokolüdür. Doğru tasarlanmış bir MCP server, ajan iş akışlarında her entegrasyon için ayrı […]
SQL, NoSQL ve NewSQL 2026: Hangi Veritabanı Hangi Yüke Uyar? SQL vs NoSQL vs NewSQL karşılaştırması 2026’da artık tek bir teknolojiyi seçmekle değil, iş yükü profili ve tutarlılık ihtiyacına göre çoklu motorların bir arada kullanıldığı poliglot mimari tasarlamakla ilgili. Kısa cevap: OLTP ve finansal kayıtlar için ACID garantili ilişkisel SQL (PostgreSQL 16, MySQL 8.4); şemasız […]
Flutter vs React Native 2026: Hızlı Cevap Flutter vs React Native seçimi 2026’da artık “hangisi daha hızlı?” sorusundan çıktı; karar mühendislik organizasyonunun tipine, mevcut yetkinlik havuzuna ve dağıtım stratejisine bağlandı. Stack Overflow Developer Survey 2024 verilerine göre React Native’i kullananların oranı %8.43, Flutter’ı kullananların oranı %9.39 seviyesinde; iki framework de “loved” kategorisinde geliştiriciler tarafından yakın […]
2026 itibarıyla TypeScript ekosisteminde veritabanı erişimi için üç isim öne çıkıyor: Drizzle, Prisma ve Kysely. drizzle vs prisma tartışmasının kısa cevabı şu: Prisma, deklaratif şema ve geniş eklenti yüzeyiyle hızlı başlangıç ve büyük ekipler için olgun; Drizzle, SQL’e yakın tip güvenli sorgu zinciri ve düşük çalışma zamanı maliyetiyle edge/serverless senaryolarda öne çıkıyor; Kysely ise saf […]
DuckDB nedir sorusunun en kısa cevabı: süreç içi (in-process) çalışan, sütun tabanlı, OLAP odaklı açık kaynak bir analitik veritabanı motorudur. SQLite gibi tek dosyaya sığar, sunucu kurmadan kütüphane olarak yüklenir; ancak SQLite’ın aksine satır tabanlı OLTP yerine vektörize sütunlu OLAP için tasarlanmıştır. 2026 itibarıyla DuckDB 1.x sürümü kararlı API garantisi taşıyor, GitHub’da 20 binin üzerinde […]
Rust web framework seçimi 2026 itibarıyla üç ana adaya indi: Actix Web, Axum ve Rocket. Kısa cevap: yüksek RPS ve düşük p99 latency önceliğindeyse Actix Web, tower ekosistemi ve tip güvenliği esas alınacaksa Axum, geliştirme hızı ve okunabilirlik kritikse Rocket. TechEmpower Round 22 (Mar 2024) plaintext sonuçlarında Actix ve may-minihttp gibi Rust tabanlı sunucular saniyede […]
Chaos Engineering Nedir? Tanım, Amaç ve Modern Kurumsal Bağlam Chaos engineering, üretim ortamına benzeyen sistemlere kontrollü arıza (failure) enjekte ederek bu sistemlerin türbülansa karşı dayanıklılığına olan güveni artırmayı amaçlayan disiplinli bir mühendislik pratiğidir. 2010 yılında Netflix’in dağıtık AWS migrasyonu sırasında Chaos Monkey aracını duyurmasıyla popülerleşen yaklaşım, 2026 itibarıyla CNCF radarında “graduated/incubating” düzeyinde araçları, Fortune 500 […]