LLM için Semantic Cache: GPTCache, Redis ve Cost Düşürme 2026 Semantic cache nedir? Anlam tabanlı önbellekleme; gelen bir prompt’u embedding vektörüne dönüştürerek daha önce sorulan benzer sorgularla karşılaştıran ve eşik üzerindeki benzerliklerde LLM’i tekrar çağırmadan kayıtlı cevabı dönen bir katmandır. Geleneksel anahtar-değer cache yalnız birebir aynı string’i yakalar; semantic cache ise “fatura nasıl ödenir” ile […]
HashiCorp Nomad vs Kubernetes 2026: Orchestrator Karşılaştırması Nomad vs Kubernetes tartışması 2026 yılında container orchestrator seçimini sadece “Kubernetes seç, kazan” kolaycılığından kurtardı. Cloud Native Computing Foundation’ın 2025 Annual Survey raporuna göre üretim ortamlarında Kubernetes adoption oranı kuruluşların yaklaşık %96’sına ulaşmış olsa da, aynı raporda katılımcıların %42’si “operasyonel karmaşıklık” ana endişe olarak işaretledi. HashiCorp Nomad ise […]
PostgreSQL JSONB vs MongoDB 2026: Doküman Veri Karşılaştırması JSONB vs MongoDB karşılaştırması 2026’da artık “ilişkisel mi NoSQL mi” sorusundan çok “tek motorda ne kadar yol gidebilirim” sorusuna dönüştü. Cevap, çoğu yeni proje için net: PostgreSQL JSONB, doküman yüklerinin yaklaşık %80’inde MongoDB’nin yerini tutar ve aynı veritabanı içinde ACID, ilişkisel join, analytics ve full-text search verir. […]
Edge AI nedir sorusunun 2026 itibarıyla en net cevabı: yapay zeka modellerini bulut sunucusu yerine cihazın kendisinde (akıllı telefon, IoT sensörü, otomotiv ECU, endüstriyel kamera) çalıştıran inference paradigmasıdır. TensorFlow Lite, Core ML, ONNX Runtime ve NVIDIA Jetson stack’leri sayesinde 7B parametreli LLM’ler artık 8 GB RAM’li bir telefonda saniyede 12-20 token üretebiliyor; MobileNetV3 sınıfı görüntü […]
React Native New Architecture, 2024 Q3 itibarıyla 0.76 sürümüyle default hâline gelen ve Facebook’un (Meta) 2018’den beri geliştirdiği temel yeniden yazımdır; Fabric (yeni renderer), TurboModules (yeni native modül sistemi), JSI (JavaScript Interface) ve Codegen olmak üzere dört bileşenden oluşur. Eski “Bridge” mimarisinde asenkron JSON serileştirmesi nedeniyle ortalama 10-16 ms gecikme yaşanan native çağrılar, JSI sayesinde […]
mTLS nedir sorusunun cevabı kurumsal mimaride 2026 itibarıyla “mikroservis ağında her iki yönlü kimlik doğrulamayı garanti eden TLS uzantısı”dır. Standart TLS yalnız sunucuyu kimliklendirirken, mutual TLS (mTLS) hem istemciyi hem sunucuyu sertifika ile kanıtlamaya zorlar. Bu da Zero Trust’ın “asla güvenme, daima doğrula” ilkesini servis-arası katmana taşır. CNCF 2025 Annual Survey’e göre üretim Kubernetes kullanan […]
Apache Flink CEP (Complex Event Processing), milisaniye ölçekli pencerede gelen olay akışları içinde belirli desenleri (pattern) tanımlayıp tetikleyen bir kütüphanedir; finansal dolandırıcılık tespiti, IoT anomaly detection ve gerçek zamanlı operasyonel uyarı gibi senaryolarda 50-200 ms uçtan uca gecikme ile karar üretmek için kullanılır. Flink’in DataStream API üzerine kurulu olan CEP modülü, “A olayını B olayı […]
Model distillation nedir sorusunun teknik özü şudur: büyük bir “öğretmen” dil modelinin (örn. 70B-405B parametre) bilgisini, daha küçük bir “öğrenci” modele (1B-8B) transfer ederek üretim maliyetini 10x-40x düşürürken doğruluğu görece korumayı amaçlayan model sıkıştırma tekniğidir. 2026 itibarıyla NVIDIA, Google DeepMind, Meta ve Anthropic kendi ürün sürümlerinde distilled varyantları sunarken kurumlar da kendi domain’lerine özgü öğrencileri […]
Event storming nedir sorusunun kısa cevabı: Karmaşık iş alanlarını (domain) zaman çizgisi boyunca yapışkan kâğıtlarla modelleyerek, yazılım ekibi ile alan uzmanlarının saatler içinde ortak bir dil ve süreç haritası çıkardığı yapılandırılmış bir keşif (discovery) workshop tekniğidir. 2013’te Alberto Brandolini tarafından Domain-Driven Design pratiğinin “yavaş ve toplantı yorgunu” tarafını kırmak için tasarlanan yöntem, 2024-2026 arasında özellikle […]
AI coding assistant seçimi 2026’da artık “hangisi daha çok yıldız almış” sorusu değil; ekibinizin kod tabanı büyüklüğüne, regülasyon yüküne ve modeli barındırma toleransına bağlı bir mimari kararı. Cursor, GitHub Copilot ve Windsurf üç farklı felsefeyi temsil ediyor: Cursor “agentic IDE” yaklaşımıyla kod tabanını semantik index’ler, Copilot Microsoft ekosistemine derinlemesine entegre olur ve enterprise SOC2/ISO uyumunda […]