NATS vs RabbitMQ vs Kafka 2026: Mesaj Kuyruğu Seçim Rehberi Mesaj kuyruğu karşılaştırma kararı, modern dağıtık sistemlerin throughput, latency, durability ve operasyonel maliyet eksenlerinde en kritik mimari seçimlerden biridir. 2026 itibarıyla üç dominant motor öne çıkıyor: NATS JetStream sub-millisecond latency ve ultra düşük operasyonel yük ile öne çıkarken, RabbitMQ olgun routing topology ve AMQP 0-9-1/1.0 […]
Hybrid search nedir? Hybrid search, RAG sistemlerinde BM25 gibi sparse (kelime tabanlı) retriever’ları dense embedding tabanlı vektör aramayla birleştiren ve genellikle Reciprocal Rank Fusion (RRF) ile skorlarını harmanlayan iki aşamalı geri çağırma yaklaşımıdır. 2025 sonu itibarıyla kurumsal RAG dağıtımlarının çoğunda hybrid varsayılan retrieval mimarisidir; çünkü tek başına BM25 semantik eş anlamlıları ve parafrazları kaçırır, tek […]
Server-Sent Events vs WebSocket vs WebTransport: Realtime İletişim 2026 SSE vs WebSocket karşılaştırması 2026’da artık tek boyutlu bir tartışma değil; WebTransport’un Chrome 97+ ve Edge’de stabil hâle gelmesiyle birlikte realtime iletişim üç ana protokol arasında bölündü. Kısa cevap: tek yönlü sunucu push (dashboard, notification feed, LLM token streaming) için Server-Sent Events; çift yönlü düşük gecikme […]
AWS CDK ve Pulumi, 2026 yılında “programlama dili ile altyapı” (Infrastructure as Code, IaC) paradigmasının iki baskın temsilcisidir. AWS CDK, yalnızca AWS bulutuna odaklanır ve CloudFormation şablonlarını TypeScript, Python, Java, C# veya Go ile üretir; Pulumi ise aynı dillerle 100’den fazla bulut, SaaS ve Kubernetes sağlayıcısını tek bir state modeline bağlar. Bir başka deyişle CDK, […]
Speculative Decoding: LLM Inference 2-3x Hızlandırma 2026 Speculative decoding nedir sorusuna en kısa cevap: büyük bir hedef modelin (target/verifier) ürettiği tokenları, küçük ve hızlı bir taslak modelin (draft) önceden tahmin ettiği token dizisini paralel doğrulayarak elde etmesini sağlayan, çıktı dağılımını matematiksel olarak değiştirmeden ortalama 2-3 kat hızlanma getiren bir LLM inference tekniğidir. Google Research’ün 2022 […]
Shape Up nedir sorusunun kısa cevabı: Basecamp’in 2019’da yayınladığı, 6 haftalık sabit döngülerle (cycles) ve değişken kapsamla (variable scope) çalışan bir ürün geliştirme metodolojisi. Scrum’ın sprint+story point dünyasına ve Kanban’ın akış (flow) odaklı modeline alternatif olarak doğdu; bugün 2026 itibarıyla küçük-orta ürün ekiplerinde yaygın bir tercih hâline geldi. Bu yazıda Scrum, Shape Up ve Kanban’ı […]
Adversarial AI Tehdit Yüzeyi: Prompt Injection ve Jailbreak Saldırılarının Anatomisi Prompt injection savunma stratejisi, üretken yapay zeka sistemlerinin saldırgan girdi manipülasyonuna karşı korunmasını sağlayan çok katmanlı bir mimari yaklaşımdır ve 2026 itibarıyla LLM tabanlı ürünlerin güvenlik gereksinimlerinin merkezinde yer almaktadır. OWASP’ın 2025 yılında yayımladığı LLM Top 10 listesinde prompt injection LLM01 olarak birinci sırada konumlandırılmış; […]
DuckDB nedir sorusunun en kısa cevabı: süreç içi (in-process) çalışan, sütun tabanlı, OLAP odaklı açık kaynak bir analitik veritabanı motorudur. SQLite gibi tek dosyaya sığar, sunucu kurmadan kütüphane olarak yüklenir; ancak SQLite’ın aksine satır tabanlı OLTP yerine vektörize sütunlu OLAP için tasarlanmıştır. 2026 itibarıyla DuckDB 1.x sürümü kararlı API garantisi taşıyor, GitHub’da 20 binin üzerinde […]
tRPC vs gRPC vs GraphQL karşılaştırması 2026’da API mimarisi seçiminin merkezinde yer alıyor: TypeScript monorepo’larda son uç tipli iletişim için tRPC, polyglot mikroservis ağlarında binary verimlilik için gRPC, federe veri grafları ve esnek istemci sorguları için GraphQL açık ara öne çıkıyor. State of JS 2024 sonuçlarında tRPC kullanım oranı son üç yılda %12’den %29’a yükselirken, […]
Datadog vs New Relic vs Grafana Cloud 2026: APM ve Observability APM karşılaştırma 2026’da artık “log ver, metric ver, trace ver” üçlüsüne sığmıyor: OpenTelemetry’nin CNCF graduated statüye yaklaşması, eBPF tabanlı zero-instrumentation profiling, LLM application observability ve SOC2 + DORA uyum baskısı, ekiplerin tek bir platforma bağlanmasını riskli hâle getirdi. Üç ana oyuncu – Datadog, New […]