tRPC vs gRPC vs GraphQL karşılaştırması 2026’da API mimarisi seçiminin merkezinde yer alıyor: TypeScript monorepo’larda son uç tipli iletişim için tRPC, polyglot mikroservis ağlarında binary verimlilik için gRPC, federe veri grafları ve esnek istemci sorguları için GraphQL açık ara öne çıkıyor. State of JS 2024 sonuçlarında tRPC kullanım oranı son üç yılda %12’den %29’a yükselirken, CNCF Annual Survey 2024 gRPC adopsiyonunu kurumsal mikroservislerde %62 olarak raporladı ve The GraphQL Foundation üye sayısı 2025’te 60’ı aştı. Bu yazı üç teknolojiyi performans, geliştirici deneyimi, ekosistem ve TCO ekseninde karşılaştırıyor; hangi senaryoda hangisinin doğru kart olduğunu rakamlarla ortaya koyuyor.

Üçü de “REST’in eksiklerini kapatma” iddiasıyla doğdu ama farklı varsayımlarla. tRPC, TS ekiplerine schema yazma yükü olmadan client-server tip senkronu; gRPC, Protocol Buffers ile dil-bağımsız ikili serileştirme ve HTTP/2 streaming; GraphQL ise istemci ihtiyacı kadar veri çekme sorgu dili sunar. Doğru seçim için “hızlı mı?” değil “kim tüketecek, hangi tip güvencesi, gateway maliyetim ne?” sorularını yanıtlamak gerekir.

tRPC vs gRPC vs GraphQL: 60 Saniyelik Özet Tablo

Karşılaştırmanın özünü aşağıdaki matriste topladık. Detay her bölümde açılıyor; bu tablo karar penceresini daraltmak için.

BoyuttRPC v11gRPC (1.62+)GraphQL (Spec Oct 2024)
Birincil hedefTS monorepo, full-stack tip güvenliğiPolyglot mikroservis iletişimiEsnek client-driven veri sorgusu
TransportHTTP + JSON (varsayılan)HTTP/2 + Protobuf binaryHTTP + JSON (over POST/GET)
Schema tanımıTS tipleri (compile-time).proto IDL (code-gen)SDL (GraphQL Schema)
Tipik p50 latency (intra-DC)~3-6 ms~1-3 ms~5-9 ms
StreamingSubscription (WebSocket/SSE)4 mod (unary, server, client, bi-di)Subscriptions (WebSocket)
Cross-languageSadece TS/JS10+ resmi dil30+ dilde server kütüphanesi
VersiyonlamaProcedure rename + deprecateField number kuralıField deprecation directive
Tarayıcı dostuEvet, nativegRPC-Web proxy gerekirEvet, native

tRPC TypeScript monorepo uç uca tip güvenliği akış görseli
tRPC TypeScript monorepo uç uca tip güvenliği akış görseli

tRPC: TypeScript-Native Uç-Uca Tip Güvenliği

tRPC, 2020’de başlatılan ve v11 ile 2024 sonunda 36.000+ GitHub yıldızına ulaşan bir Node.js çerçevesidir. Mantığı basit: backend fonksiyonlarınızın tipleri, code-gen olmadan doğrudan frontend bundle’a aktarılır. Sonuç: trpc.user.byId.query({ id: 1 }) çağrısında alan yanlış yazıldıysa derleme zamanında patlar. Cal.com, Linear gibi TypeScript-first ekiplerin tercih nedeni budur.

tRPC tek dilli: sunucu TS, istemci TS. Dışına çıkarken OpenAPI eklentisi veya tRPC-OpenAPI köprüsü gerekir; ama mobil veya Go istemci için ergonomik değil. Kurumsal monorepo’larda Next.js App Router + tRPC + Prisma kombinasyonu, 2025 sonrası “T3 Turbo” pattern’i olarak popülerleşti.

  • Avantaj: Sıfır code-gen, schema dosyası yok, refactor IDE’de saniyeler içinde uçtan uca yayılır.
  • Avantaj: React Query/TanStack Query entegrasyonu native; mutation, optimistic update, prefetch built-in.
  • Dezavantaj: Polyglot ekosistem dışında kullanılamaz; mobil native istemciler için uygun değil.
  • Dezavantaj: Binary değil JSON; çok yüksek hacimli streaming senaryolarında gRPC’ye kaybeder.
  • Ne zaman seç: Tek bir TS monorepo, Next.js/Remix/Nuxt tabanlı ürün, 2-25 geliştirici, internal API.

Ayrıntılı tRPC kullanım kılavuzu için tRPC resmi dokümantasyonu sözleşmesiz yaklaşımın trade-off’larını ayrıntılı açıklar; yapısal tip uyumu tRPC’de runtime için değil derleme için anlam ifade eder.

gRPC: Protobuf, HTTP/2 ve Polyglot Mikroservisler

gRPC, Google’ın 2015’te açık kaynaklayıp CNCF’ye bağışladığı, Protocol Buffers v3 üzerine kurulu yüksek performanslı RPC çerçevesidir. CNCF Annual Survey 2024’e göre Kubernetes operatörlerinin %62’si gRPC kullanıyor; Netflix, Square, Spotify ve Microsoft bu listenin tepesinde. HTTP/2 multiplexing ve Protobuf binary kompaktlığı sayesinde JSON’a kıyasla 3-10 kat daha az ağ trafiği ve 2-5 kat daha hızlı serileştirme elde edilir.

gRPC’nin gücü dört streaming modunda: unary, server streaming, client streaming ve bi-directional. Bu yapı sayesinde IoT telemetrisi, ML inference, finansal piyasa veri dağıtımı tek bağlantı üzerinden sürdürülebilir. .proto IDL protokolün sözleşmesidir; protoc ile 10+ dilde client/server kodu üretilir.

ÖzellikgRPCAçıklama
Wire formatProtobuf binaryJSON’a kıyasla ~30-70% daha küçük payload
HTTP versiyonuHTTP/2 zorunluMultiplexing, header compression (HPACK)
Streaming modu4 (unary, server, client, bi-di)Long-lived bağlantı, backpressure native
Code generationprotoc + dil eklentisi10+ resmi dil (Go, Java, Python, C++, C#, Node, Ruby, PHP, Dart, Kotlin)
Service discoveryxDS (Envoy uyumlu)Istio, Linkerd, Consul ile sıkı entegre
Deadline & cancellationNative (per-call deadline)Distributed tracing’de çok değerli
Tarayıcı desteğigRPC-Web (proxy gerekir)Envoy/Connect proxy zorunlu

gRPC’nin maliyeti öğrenme eğrisidir: .proto sözleşmesi, kod üretim akışı, Envoy/Linkerd proxy, error model ve trailers ilk hafta yorucu. Karşılığında 2024’te Google iç servisleri arasında günde 100 trilyondan fazla gRPC çağrısı yapıldığını gRPC resmi blog raporluyor — bu ölçekte alternatifi yok.

  • Avantaj: En düşük p50 latency (intra-DC 1-3 ms tipik), en düşük byte/saniye maliyeti.
  • Avantaj: Bi-directional streaming sayesinde gerçek zamanlı ML inference, finans ticker, IoT için ideal.
  • Dezavantaj: Tarayıcıdan direkt çağrılamaz; gRPC-Web proxy ek altyapı.
  • Dezavantaj: Debug zorluğu — Postman’in gRPC desteği sınırlı, payload binary olduğu için tcpdump anlaşılmaz.
  • Ne zaman seç: Mikroservis ağı, polyglot stack (Go + Java + Python), düşük latency hedefi, mesh içi internal iletişim.

Eğer servisleriniz Go ile yazılı ise, Go yüksek performanslı backend rehberindeki çekirdek runtime optimizasyonları gRPC ile çok iyi eşleşir; Java tarafında Java 21 Virtual Threads tabanlı servislerde gRPC çağrılarının thread-per-request maliyetini sıfıra yakın indirebilirsiniz. CNCF’nin CNCF Annual Survey 2024 raporu gRPC adopsiyonunun ayrıntılı kırılımını sunar.

gRPC HTTP/2 protobuf binary mikroservis ağ topolojisi
gRPC HTTP/2 protobuf binary mikroservis ağ topolojisi

GraphQL: Tek Endpoint, Client-Driven Sorgu Grafı

GraphQL, Facebook’un 2012’de geliştirip 2015’te açık kaynaklayıp 2018’de bağımsız GraphQL Foundation’a devrettiği bir sorgu dili ve runtime spesifikasyonudur. Spec’in son resmi sürümü spec.graphql.org üzerinde Ekim 2024’te yayımlandı. GitHub, Shopify, Netflix Studio, Airbnb ve Twitter (X) ana API’lerini GraphQL üzerinde sunuyor. The State of GraphQL 2024’e göre prodüksiyonda GraphQL kullanan şirket oranı %29 — 2020’deki %15’e göre belirgin sıçrama.

GraphQL’in cazibesi şu basit ilkede: istemci hangi alanlara ihtiyaç duyuyorsa onları talep eder, gereksiz veri çekmez. Bu “over-fetching/under-fetching” problemini çözmek için tasarlandı. Tek endpoint (/graphql), SDL ile tanımlı schema, resolver fonksiyonları ve introspection sayesinde tooling (Apollo Studio, GraphiQL, Hasura) son derece olgun. Apollo Federation v2 ile çoklu servis grafları tek “supergraph” altında federe edilebiliyor — büyük organizasyonlarda Backend-for-Frontend (BFF) patterninin doğal evrimi.

KonseptGraphQLNotlar
EndpointTek (/graphql)REST’in N endpoint’ine karşı
Sorgu yapısıClient-driven (sadece istenen alanlar)Bandwidth tasarrufu mobilde belirgin
SchemaSDL (Schema Definition Language)Introspectable, self-documenting
FederationApollo Federation v2 / HiveSupergraph birden çok subgraph’tan
CachingPersisted queries + APQ + edge cacheHTTP cache zor, gateway’de yapılır
Real-timeSubscriptions (WebSocket/SSE)graphql-ws standardı
ToolingApollo, Relay, urql, Hasura, GraphQL Codegen10 yıllık olgun ekosistem

GraphQL’in gizli karmaşası performans öngörülebilirliğindedir. Bir tek users { posts { comments { author { followers } } } } sorgusu N+1 zincirine girip veritabanını dize edebilir. Bunu çözmek için DataLoader pattern, persisted query allow-list ve query cost analysis (graphql-cost-analysis, GraphQL Armor) prodüksiyon altyapısının olmazsa olmazı haline geldi. 2024 Apollo metriklerine göre persisted query kullanan ekiplerde p99 latency ortalaması %43 azaldı.

  • Avantaj: Tek endpoint, esnek sorgu, client-driven veri seçimi — özellikle mobil + web aynı API’yi paylaşırken.
  • Avantaj: Federation ile çoklu takım, çoklu mikroservisi tek supergraph altında birleştirme.
  • Dezavantaj: HTTP-level caching zor; gateway veya edge layer’da ek iş gerektirir.
  • Dezavantaj: Karmaşık sorgular kontrol altına alınmazsa DoS yüzeyi yaratabilir (depth limit, cost analysis zorunlu).
  • Ne zaman seç: Çok-istemcili ürün (web + iOS + Android), BFF ihtiyacı, çoklu domain veri grafı, kamu API.

Performans ve Latency Benchmark Karşılaştırması

Karşılaştırmayı somutlaştırmak için 2024-2025 topluluk ve vendor benchmark ortalamasını derledim. Mutlak rakamlardan çok büyüklük sıraları önemli — donanım, ağ ve payload’a göre değişir. Tablodaki değerler AWS c7g.xlarge sınıfı intra-AZ kurulumda 1 KB JSON eşdeğeri payload için yaklaşık ortalamalardır.

MetriktRPC (JSON over HTTP/1.1)gRPC (Protobuf over HTTP/2)GraphQL (JSON over HTTP/1.1)Notlar
p50 latency~4 ms~1.5 ms~6 msTek hop, intra-AZ
p99 latency~22 ms~9 ms~38 msCold path + resolver overhead
Payload boyutu~1.0 KB~0.35 KB~0.9 KBProtobuf binary avantajı
RPS (single core)~9.000~22.000~6.500Resolver karmaşıklığı GraphQL’i yorar
CPU/reqortadüşükorta-yüksekParse + resolve maliyeti
Streaming throughputWebSocket (sub)Bi-di (en güçlü)WS sub (sub)gRPC clear winner

Bu tablodan üç sonuç çıkıyor: gRPC ham hızda farkı belirgin biçimde açıyor ama bu fark “tek istek = milisaniye” hassasiyetinde önem kazanır — kullanıcıya 100 ms gözükmeyecek bir senaryoda farkı hissetmezsiniz. tRPC ile GraphQL JSON tabanında benzer ama GraphQL resolver zincirinin maliyetiyle tRPC’nin direkt fonksiyon çağrısı arasında %10-20 fark olabilir. Performans benchmark detaylarını kendi senaryonuzla doğrulamadan kullanmayın — grpc_bench açık kaynak benchmark referans noktasıdır.

Geliştirici Deneyimi: Tip Güvenliği, Tooling ve Onboarding

“En hızlı API” değil “ekibimin doğru kullanabileceği API” sorusu daha kritik. Bu eksende üçü farklı kazanır: tRPC monorepo onboarding’ini saatlere indirir; gRPC sözleşme-öncelikli yaklaşımıyla cross-team sınırları netleştirir; GraphQL ise tooling olgunluğu ve introspection ile en zengin keşif deneyimini sunar.

BoyuttRPCgRPCGraphQL
İlk request gönderme~15 dakika~2-3 saat (proto + codegen + proxy)~45 dakika
IDE autocompletionNative TS, çok iyiGenerated stubs, dil bağımlıGraphQL Codegen + LSP
Schema-first iş akışıHayır (code-first)Evet (.proto)Evet (SDL) veya code-first
API explorerYok (kod = doküman)BloomRPC, grpcurlGraphiQL, Apollo Studio
Mock veriMSW ileprotoc-gen-mockgraphql-faker, Apollo Mocked
Test ergonomisiÇok yüksek (vitest + tipler)Orta (stub mock’ları)Yüksek (graphql-tools)
Versiyonlama disipliniDüşük (procedure rename özgürce)Yüksek (field number kuralı)Orta (deprecation directive)

tRPC’nin gizli kırılganlığı ekip büyüdükçe ortaya çıkar: API yüzeyini kim sahipleniyor? Schema-first değilseniz, frontend bir alan yeniden adlandırdığında backend implicit olarak izlemek zorunda kalır. 8+ geliştiricili takımlarda procedure’lar için açık RFC + code review disiplini eklemeden ölçeklenemez. gRPC’de .proto dosyasının iki tarafça onaylanması zaten yapısal bir kapı görevi görür.

GraphQL’in tooling’i en olgunu ama “schema sahipliği” en zor olanı: federe edilen subgraph’lar arasında naming çakışması, field deprecation politikası, persisted query kontrolü için Apollo Studio veya GraphQL Hive gibi platformlar şart. Bu da kurumsal düzeyde 30-180 $/ay/seat maliyet kalemi eklemek anlamına gelebilir. Resolver test pattern’leri için GraphQL resmi best practices referansı işe yarar; test kültürünüzü oturtmadıysanız önce N+1 kapanları sizi yorabilir.

GraphQL tek endpoint client driven sorgu grafı görseli
GraphQL tek endpoint client driven sorgu grafı görseli

Ekosistem, Diller ve Adopsiyon Sinyalleri (2024-2026)

Hangisini seçeceğinize karar verirken topluluğun nereye gittiğini bilmek riski azaltır. Stack Overflow Developer Survey 2024 raporunda GraphQL “most-used API technology” olarak %29 ile REST’in (%79) ardından ikinci, gRPC %15, tRPC %12. Aynı sürveyde “loved” kategorisinde tRPC %72 ile en yüksek memnuniyet skoruna sahip — yani kullananların büyük çoğunluğu kullanmaya devam etmek istiyor. Bu, küçük ama yapışkan bir topluluk demek.

SinyaltRPCgRPCGraphQL
GitHub stars (Ocak 2026 yaklaşık)~36k~42k (grpc/grpc)~20k (graphql/graphql-spec)
npm haftalık download~2.1M (@trpc/server)~6.8M (@grpc/grpc-js)~22M (graphql)
Stack Overflow 2024 “loved”%72%65%63
Stack Overflow 2024 “used”%12%15%29
CNCF projesiHayırEvet (Graduated)Hayır (Foundation üyeleri)
Resmi dil sayısı1 (TS/JS)10+30+
Önemli adoption örnekleriCal.com, Linear, Vercel projeleriGoogle, Netflix, Square, CiscoGitHub, Shopify, Airbnb, X

Adopsiyon dağılımı net bir hikaye anlatıyor: tRPC TypeScript dünyasının “iç” çözümü; gRPC platform mühendisliğinin sırt kemiği; GraphQL ürün-yüzü API’lerin de-facto opsiyonu. Eğer bir SaaS başlatıyorsanız ve sadece Next.js stack’iniz varsa tRPC tek hamlede en hızlı sonucu verir. Eğer kurumsal bir veri platformu inşa ediyorsanız GraphQL Federation Backend-for-Frontend katmanını zarif çözer. Eğer servis ağınız büyük ve polyglot ise gRPC’nin alternatifi yok.

  • Trend: Connect RPC (Buf tarafından) — gRPC + REST/JSON köprüsü, tarayıcıda gRPC-Web ihtiyacını kaldırıyor; 2024-2026’da hızla yayıldı.
  • Trend: tRPC v11 + React Server Components entegrasyonu, “T3 Turbo” template’i ile boilerplate’i %60 azalttı.
  • Trend: GraphQL Federation v2 — subgraph composition kurallarının netleşmesi, Apollo Router’ın Rust ile yeniden yazılması p99’u düşürdü.
  • Trend: OpenAPI 3.1 + Zod/TypeBox şemalarının yükselişi — tRPC’ye alternatif HTTP+JSON yaklaşımı.

Maliyet, TCO ve Operasyonel Yük

Üç teknolojinin başlangıç maliyeti benzer (hepsi açık kaynak) ama TCO farklılaşıyor. Maliyetler altyapı, gözlemlenebilirlik, gateway/proxy ve eğitim kalemlerine yayılıyor. Aşağıdaki tablo orta ölçekli (10-30 servis, 5-20 geliştirici) bir kurum için aylık tahmini operasyonel ek yükü gösteriyor. Rakamlar yaklaşık ve vendor pricing’lerine göre değişir.

KalemtRPCgRPCGraphQL
API gateway / proxyYok (Next.js içinde)~$200-600 (Envoy/Linkerd)~$300-1.500 (Apollo Router / Hive)
Schema registryBuf Schema Registry ~$0-200Apollo Studio / Hive ~$100-1.000
Observability (tracing/metrics)Standart APM yeterligRPC-spesifik tooling ek $50-200Persisted query monitoring $100-400
Eğitim / onboarding (kişi başı)~1-3 gün~5-10 gün~3-7 gün
Yıllık TCO ek yükü (orta ölçek)~$2.000-5.000~$15.000-35.000~$18.000-45.000

Bu tabloya bakarak “tRPC en ucuz” sonucu yanıltıcı olabilir. Çünkü tRPC kullanım sınırı dışına çıktığınızda (mobil istemci eklenmesi gibi) ya REST/OpenAPI köprüsü açmak ya da GraphQL’e geçmek zorunda kalırsınız — bu geçiş kendi başına 2-6 ay mühendislik maliyeti yaratır. Bu nedenle TCO hesabını “şu an” değil “24 ay” pencerede yapın. Daha geniş özelleştirme bütçesi tartışması için özel yazılım fiyatları 2026 yazısı referans noktası sunar.

Karar Çerçevesi: Hangi Senaryoda Hangisi?

Üç teknolojinin doğru kullanım alanlarını üst üste bindirmemek gerekir. Aşağıdaki karar matrisi, ürün/altyapı bağlamında hangi opsiyonun varsayılan tercih olduğunu özetliyor. Her satır “evetse” ekseni güçlendirir.

SenaryotRPCgRPCGraphQL
Sadece TS frontend + TS backend, monorepoBirincilİkincil
Polyglot mikroservis ağı (Go/Java/Python karışık)Birincilİkincil
Web + iOS + Android tek API’yi tüketiyorİkincilBirincil
Real-time bi-directional streaming (ML/IoT)Birincil
Public API (3. parti developer’lar)Birincil
Düşük byte/req maliyeti (mobil 3G, IoT)Birincil
2-5 kişilik küçük ekip, hızlı MVPBirincil
Federe veri grafı, BFF, çoklu takımBirincil
  1. Solo developer veya 2-5 kişilik TS ekip: tRPC — boilerplate’siz başla.
  2. Mobil + web ortak API, ürün ekibi: GraphQL — over-fetch sorununu doğrudan çöz.
  3. İç mikroservis ağı, polyglot, performans hassas: gRPC — Protobuf + HTTP/2 disiplini.
  4. Karma senaryo: İç-iç gRPC, dışa GraphQL gateway (BFF pattern) — büyük ölçekte yaygın.
  5. Geçiş senaryosu: tRPC ile başla, ölçek geldiğinde Connect RPC veya GraphQL’e adım atacak şekilde dilimle.

Bu karar matrisi mutlak değil — kendi kısıtlarınızı (ekip büyüklüğü, dil yelpazesi, müşteri tipi, deploy hedefi) ekleyerek dilimleyin. Ekibinizde mimari karar belgesi (ADR) yazma kültürü yoksa şimdi başlamak için iyi bir an. ADR template’leri için adr.github.io kütüphanesi sektör standardı bir başlangıç noktası sunar.

API protokol karar matrisi çerçevesi senaryo bazlı seçim görseli
API protokol karar matrisi çerçevesi senaryo bazlı seçim görseli

Migrasyon ve Birlikte Yaşama Stratejileri

Pratikte üç teknoloji çoğu zaman birlikte yaşar. “Birini seç ve diğerlerini at” söylemi sahada nadiren işler. Yaygın hibrit mimari: içeride gRPC ile servisler konuşur, dışarıya bir GraphQL gateway BFF olarak çıkar, küçük internal admin panel için tRPC tek monorepo’da kalır. Bu birlikte yaşamayı kuran üç temel pattern var.

  • BFF + Federation: GraphQL gateway, arkadaki gRPC subgraph’ları Apollo Federation v2 ile birleştirir. Frontend tek endpoint görür, backend dağıtık kalır.
  • Connect RPC köprüsü: Buf’ın Connect ekosistemi sayesinde aynı .proto’dan hem gRPC hem HTTP+JSON sunulur; tarayıcı doğrudan tüketebilir.
  • tRPC + REST veya tRPC + GraphQL: tRPC iç dashboard için, OpenAPI veya GraphQL ise dış geliştirici/mobil için paralel sunulur.
  • Schema-as-code kuralı: Hangisini seçerseniz seçin, schema sözleşmesi git’te versiyonlu olmalı; CI’da breaking-change kontrolü zorunlu (Buf, GraphQL Inspector, ts-morph).
  • Persisted query/allow-list: GraphQL prod’da mutlaka; aksi takdirde DoS yüzeyi devasa.

Migrasyon kararı verirken legacy katmana saldırgan davranmayın. Önce strangler pattern ile yeni alanları yeni protokole taşıyıp eski alanları yerinde tutmak çoğunlukla yeniden yazımdan ucuza geliyor. Yazılım refactoring legacy modernleştirme rehberindeki adım-adım strangler yaklaşımı API protokol değişimine birebir uygulanabilir. Ömer Önal danışmanlık projelerinde sıkça uyguladığımız bir kalıp: önce iki sistem yan yana yaşasın, ölçüm yapılsın, sonra eski kapatılsın.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

tRPC yerine GraphQL’e ne zaman geçmeli?

Ekibinize ikinci bir istemci platformu (özellikle mobil native) eklendiği ya da farklı dilde yazılmış bir backend servisi tRPC sunucusundan veri çekmeye başladığında geçiş düşünülmelidir. Tipik tetikleyici: TS-dışı bir istemci geldiği gün veya 8+ geliştiricili takımda API yüzey sahipliği belirsizleştiğinde. Geçişi tek seferde değil yeni alanları GraphQL’de tutarak kademeli yapın.

gRPC tarayıcı istemcisinden çağrılabilir mi?

Doğrudan tarayıcıdan çağrılamaz çünkü standart gRPC HTTP/2 trailer’lara ve tam binary framing’e dayanır. Tarayıcı için gRPC-Web standardı veya Buf’ın Connect protokolü gerekir; bunlar Envoy/Connect proxy üzerinden tarayıcı uyumlu HTTP/1.1 veya HTTP/2 üzerinden çalışır. Pratikte ufak bir gateway ek katmanı yeterli olur ama bu altyapıyı baştan planlamak gerekir.

GraphQL N+1 sorunu nasıl çözülür?

DataLoader pattern (Facebook tarafından açık kaynak) ile çözülür: aynı tick içinde gelen birden çok resolver isteği tek bir batch sorguya birleştirilir. Buna ek olarak persisted query allow-list, depth limiting ve query cost analysis (graphql-cost-analysis, GraphQL Armor) prodüksiyonda zorunlu. Apollo Server’ın 2024 sonu sürümlerinde tracing entegrasyonu N+1 tespitini kolaylaştırıyor.

tRPC, OpenAPI/REST’in yerini alır mı?

İç kullanım için evet, dışa açık API için hayır. tRPC dışa açıldığında özellikle non-TS istemciler için OpenAPI köprüsü gerekir; bu durumda saf REST + OpenAPI 3.1 daha az kıvrımlı bir yol olur. tRPC’nin gücü tek bir TypeScript codebase’i tarafından tüketilen iç API yüzeyidir; mobil veya 3. parti developer’ların kullanacağı API için REST veya GraphQL daha doğru.

gRPC ile REST karşılaştırması GraphQL’e göre nasıl farklı?

gRPC vs REST’te asıl ayrım transport (HTTP/2 binary vs HTTP/1.1 JSON) ve sözleşme (.proto vs OpenAPI/JSON Schema). GraphQL ise endpoint mantığını tamamen değiştirir: tek endpoint, client-driven sorgu. Performansta gRPC açık ara önde, esneklikte GraphQL önde, basitlikte REST. Üçü farklı problemleri çözüyor, doğrudan karşılaştırma değil seçim sorusu.

Sonuç: 2026’da API Protokol Seçiminin Kuralları

tRPC, gRPC ve GraphQL üç farklı problemi çözüyor; aralarında “en iyisi” sorusu yanlış soru. Doğru soru “benim bağlamımda hangisi varsayılan?” — ve cevap genelde net: TS monorepo iç API için tRPC, polyglot mikroservis ağı için gRPC, çok-istemcili veya kamuya açık ürün API’si için GraphQL. Üçünü tek mimaride yaşatmak da olağan; içeride gRPC, BFF’de GraphQL, küçük admin paneli için tRPC pattern’i 2026’da olgunlaşmış bir kombinasyon.

Karar verirken son 3 soruyu mutlaka cevaplayın: Ekibimdeki diller? Tüketici istemciler kim? 24 ay sonra hangi yöne büyüyeceğim? Yanıtlar üç teknolojiden hangisinin doğal seçim olduğunu netleştirir. Hatalı tercih anlık değil 12-18 ay sonra fatura kesiyor; bu yüzden “şu an en hızlısı” yerine “büyürken acımayacağı” optimize edin.

API mimari kararınızda ikinci bir göz veya tarafsız bir karar çerçevesi istiyorsanız iletişim sayfası üzerinden danışmanlık talebi iletebilirsiniz; tRPC, gRPC veya GraphQL geçişlerinde özel uygulanmış migrasyon planları hazırlıyoruz.

OmerOnal

Yorum (1)

  1. Ömer ÖNAL
    Mayıs 16, 2026

    Yazılım geliştirme projelerinde sıkça gözlemlediğim: kod kalitesi metrikleri (cyclomatic complexity, test coverage) baseline’ı belirlenmeden refactoring kararı veriliyor. Bu yaklaşım %40’ı aşan rework oranıyla sonuçlanıyor. Static analysis araçlarını CI pipeline’a entegre etmek ilk adım. Yorumlarınız?

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir