PostgreSQL JSONB vs MongoDB 2026: Doküman Veri Karşılaştırması JSONB vs MongoDB karşılaştırması 2026’da artık “ilişkisel mi NoSQL mi” sorusundan çok “tek motorda ne kadar yol gidebilirim” sorusuna dönüştü. Cevap, çoğu yeni proje için net: PostgreSQL JSONB, doküman yüklerinin yaklaşık %80’inde MongoDB’nin yerini tutar ve aynı veritabanı içinde ACID, ilişkisel join, analytics ve full-text search verir. […]
Apache Flink CEP (Complex Event Processing), milisaniye ölçekli pencerede gelen olay akışları içinde belirli desenleri (pattern) tanımlayıp tetikleyen bir kütüphanedir; finansal dolandırıcılık tespiti, IoT anomaly detection ve gerçek zamanlı operasyonel uyarı gibi senaryolarda 50-200 ms uçtan uca gecikme ile karar üretmek için kullanılır. Flink’in DataStream API üzerine kurulu olan CEP modülü, “A olayını B olayı […]
PostgreSQL Replication: Streaming, Logical ve Failover 2026 Postgres replication, modern veri mimarilerinde yüksek erişilebilirlik, okuma ölçeklendirme ve sıfıra yakın veri kaybıyla felaket kurtarma sağlamanın temel mekanizmasıdır. 2026 itibarıyla PostgreSQL 17 sürümü streaming replication için WAL akışında ortalama 1-3 ms latency, logical replication için ise tablo bazlı seçici replikasyon ve sürüm yükseltmesi sırasında kesintisiz cutover imkânı […]
Causal Inference Nedir ve Klasik A/B Testlerden Neden Farklıdır? Causal inference, gözlemsel veya deneysel veriden sebep-sonuç ilişkisini istatistiksel olarak çıkartma disiplinidir; korelasyondan farklı olarak “X yapıldığında Y’nin ne kadar değişeceğini” niceliksel olarak tahmin eder. Kurumsal A/B testi pratiğinde 2026 itibarıyla causal inference, basit ortalama karşılaştırmasının ötesine geçerek heterojen tedavi etkisi (HTE) ve uplift (artımsal etki) […]
PostgreSQL Extensions: pgvector, TimescaleDB ve Citus 2026 Bir postgres extension, çekirdek PostgreSQL’i değiştirmeden veritabanına yeni veri tipleri, index türleri, sorgu operatörleri ve arka plan işçileri eklemenizi sağlayan modüler bir genişletme katmanıdır. 2026 itibarıyla pgvector 0.8.x ile yapay zeka embedding aramaları, TimescaleDB 2.18.x ile sürekli toplam (continuous aggregate) destekli zaman serisi analitiği ve Citus 13.x ile […]
Data Contract Protokolü: Pact, AsyncAPI ve Üretim Pratiği 2026 Data contract nedir? Veri üreten servis (producer) ile veri tüketen servis (consumer) arasındaki şema, semantik, SLA ve sahiplik kurallarını makine-okunabilir ve sürüm-kontrollü bir doküman olarak tanımlayan sözleşmedir. 2024 sonrası data mesh ve event-driven mimarilerin yaygınlaşmasıyla data contract pratiği, üretim sistemlerinde kırılma maliyetini ortalama yüzde 40-60 oranında […]
NATS vs RabbitMQ vs Kafka 2026: Mesaj Kuyruğu Seçim Rehberi Mesaj kuyruğu karşılaştırma kararı, modern dağıtık sistemlerin throughput, latency, durability ve operasyonel maliyet eksenlerinde en kritik mimari seçimlerden biridir. 2026 itibarıyla üç dominant motor öne çıkıyor: NATS JetStream sub-millisecond latency ve ultra düşük operasyonel yük ile öne çıkarken, RabbitMQ olgun routing topology ve AMQP 0-9-1/1.0 […]
DuckDB nedir sorusunun en kısa cevabı: süreç içi (in-process) çalışan, sütun tabanlı, OLAP odaklı açık kaynak bir analitik veritabanı motorudur. SQLite gibi tek dosyaya sığar, sunucu kurmadan kütüphane olarak yüklenir; ancak SQLite’ın aksine satır tabanlı OLTP yerine vektörize sütunlu OLAP için tasarlanmıştır. 2026 itibarıyla DuckDB 1.x sürümü kararlı API garantisi taşıyor, GitHub’da 20 binin üzerinde […]
Apache Pulsar nedir sorusunun teknik cevabı kısaca: Pulsar, Yahoo tarafından 2016’da açık kaynaklı yapılan ve 2018’de Apache Software Foundation Top-Level Project statüsüne yükselen, BookKeeper tabanlı log storage ile broker katmanını ayrıştırmış, native multi-tenancy, geo-replication ve tiered storage destekleyen dağıtık mesajlaşma ve stream işleme platformudur. Kafka’dan ayrıştığı temel mimari karar, compute ile storage’ı bağımsız ölçeklenebilir tutması […]
Redpanda vs Apache Kafka 2026: Modern Streaming Platform Karşılaştırması Redpanda vs Kafka kıyasında 2026 itibarıyla net cevap: Apache Kafka hâlâ event streaming dünyasının fiili standardı (CNCF graduated, 80.000+ üretim deployment’ı, Confluent Cloud ile 10.000+ kurumsal müşteri) ama Redpanda tek binary mimari, ZooKeeper/KRaft cluster karmaşası olmadan başlayan operasyonel sadelik ve C++ tabanlı thread-per-core tasarımı sayesinde aynı […]