Türkiye’nin en büyük 100 şirketinin yüzde 67’si hâlâ mission-critical iş yüklerini mainframe veya AS/400 ortamlarında çalıştırıyor. Bankacılık çekirdek sistemleri, sigorta poliçe motorları, telekom faturalama platformları, kamu sosyal güvenlik veritabanları; bu sistemlerin büyük çoğunluğu 1985–2005 arasında yazılmış COBOL, PL/I veya RPG kod tabanlarına dayanıyor. 2026 yılına gelindiğinde mainframe lisans maliyetleri yıllık ortalama yüzde 14 artarken, COBOL […]
AI Safety, 2026’da kurumsal yapay zeka yatırımlarının %67’sinin bütçe onay kapısı haline geldi. Stanford HAI AI Index 2025 raporu, kurumların %74’ünün en az bir AI projesini etik, bias veya regülasyon riski gerekçesiyle askıya aldığını ortaya koyuyor. EU AI Act yüksek riskli sistem uyum tarihi 2 Ağustos 2026’da işlemeye başlıyor; uyumsuzluk cezası küresel cironun %7’sine veya […]
Synthetic data pazarı 2026’da 2,4 milyar dolara ulaştı; Gretel ve Mostly AI’ın privacy-preserving veri üretimi, KVKK ve GDPR uyum maliyetini yıllık 2,8 milyon USD’den 480.000 USD’ye indirerek AI projelerinin pazara çıkış süresini yüzde 71 hızlandırıyor. Konuyla ilişkili olarak Privacy-Preserving Computation 2026: Homomorphic Encryption ve MPC rehberimiz detaylı incelemeyi içerir. Konuyla ilişkili olarak Synthetic Data Generation […]
Edge LLM deployment 2026 itibarıyla kurumsal AI mimarisinin en hızlı büyüyen segmenti; llama.cpp, MLX ve MLC üçlüsü farklı donanım profilleri için 7B-70B sınıf modelleri tüketici cihazlarında ortalama 18-92 token/saniye hızında çalıştırarak cloud bağımsızlığı sağlıyor. Konuyla ilişkili olarak Edge AI Deployment 2026: ONNX, TensorRT ve CoreML Üretim Pattern'leri rehberimiz detaylı incelemeyi içerir. Konuyla ilişkili olarak Django […]
Reranker modelleri 2026’da RAG retrieval kalitesinin tek başına en etkili ikinci katmanı: Cohere’in 2025 Q4 yayımladığı Rerank Benchmark, reranker eklenmiş RAG sistemlerinin embedding-only baseline’a göre recall@10 değerini yüzde 27, faithfulness skorunu yüzde 19 yükselttiğini ve bu pratiği yıllık 4,8 milyar query üzerinde gerçekleştirildiğini gösteriyor. Reranker Pazarının 2026 RAG Mimarisindeki Yeri RAG sistemleri 2024’te single-stage retrieval […]
Vectara’nın 2025 Hallucination Leaderboard’una göre LLM modelleri özetleme görevlerinde %3 ile %27 arasında halüsinasyon üretiyor. Doğru guardrail mimarisi olmadan üretime alınan LLM, IBM 2025 raporuna göre kurumsal müşterilerin %78’inin onay vermediği bir risk taşıyor. Halüsinasyon Anatomisi ve 2026 Pazar Bağlamı LLM halüsinasyonu modelin gerçeklikle uyumsuz veya kaynaktan desteklenmeyen içerik üretmesidir. Vectara’nın HHEM (Hughes Hallucination Evaluation […]
Pinecone 2025 State of Vector Search raporu, vector database pazarının yıllık %78 büyüdüğünü, ortalama kurumsal vektör sayısının 24 ay içinde 50 milyondan 800 milyona çıktığını gösteriyor. En yaygın production sorun: yanlış HNSW parametresi yüzünden recall@10 metriği %85’ten %62’ye düşüyor. Konuyla ilişkili olarak Vector Quantization 2026: Matryoshka Embeddings ve Binary Embedding Production rehberimiz detaylı incelemeyi içerir. […]
DataDog’un 2025 State of AI Observability raporu LLM observability araçlarıyla production hata oranının %52 düştüğünü gösteriyor. LangSmith 2025 raporu ortalama LLM uygulamasının debug süresinin observability olmadan 14 saat, observability ile 2,3 saat olduğunu ortaya koyuyor. LLM Observability Anatomisi ve 2026 Pazar Bağlamı LLM observability, üretimdeki LLM uygulamalarının her sorgusunu trace eden, her prompt’u version’layan, her […]
LMQL nedir sorusunun kısa cevabı: LMQL (Language Model Query Language), ETH Zurich araştırma grubu tarafından geliştirilen, Python sözdizimine gömülü deklaratif bir LLM programming framework‘üdür ve dil modeli çağrılarını WHERE, DISTRIBUTION gibi kısıtlarla bir sorgu gibi yazmanıza izin verir. 2024-2026 döneminde Guidance (Microsoft), LMQL (ETH Zurich) ve SGLang (UC Berkeley + LMSYS) üç ana akım haline […]
JetBrains 2025 AI Tooling raporuna göre LLM uygulaması geliştiren ekiplerin %78’i en az bir orchestration framework’ü kullanıyor; LangChain %52, LlamaIndex %31 pazar payıyla bu kategorinin iki dominant oyuncusu konumunda. Doğru framework seçimi, geliştirme süresini %40 hızlandırırken yanlış seçim altı ay içinde tüm RAG katmanının yeniden yazılmasına neden olabilir. 2026 yılında ikisi de büyük çaplı API […]