Kategori: Yapay Zeka & LLM

Hybrid search nedir? Hybrid search, RAG sistemlerinde BM25 gibi sparse (kelime tabanlı) retriever’ları dense embedding tabanlı vektör aramayla birleştiren ve genellikle Reciprocal Rank Fusion (RRF) ile skorlarını harmanlayan iki aşamalı geri çağırma yaklaşımıdır. 2025 sonu itibarıyla kurumsal RAG dağıtımlarının çoğunda hybrid varsayılan retrieval mimarisidir; çünkü tek başına BM25 semantik eş anlamlıları ve parafrazları kaçırır, tek […]

Speculative Decoding: LLM Inference 2-3x Hızlandırma 2026 Speculative decoding nedir sorusuna en kısa cevap: büyük bir hedef modelin (target/verifier) ürettiği tokenları, küçük ve hızlı bir taslak modelin (draft) önceden tahmin ettiği token dizisini paralel doğrulayarak elde etmesini sağlayan, çıktı dağılımını matematiksel olarak değiştirmeden ortalama 2-3 kat hızlanma getiren bir LLM inference tekniğidir. Google Research’ün 2022 […]

Reinforcement Learning Nedir ve LLM Çağında Neden Geri Döndü? Reinforcement learning nedir sorusunun 2026 yılındaki cevabı, 2018’deki cevaptan keskin biçimde farklılaşıyor. Reinforcement learning (RL), bir ajanın çevreyle etkileşim kurarak skaler ödül sinyalini maksimize edecek politikayı öğrenmesidir. Klasik tanım Sutton & Barto’nun ders kitabında 1998’den beri sabit kalsa da, 2022 sonrası RLHF (Reinforcement Learning from Human […]

LLM-as-a-Judge, üretken yapay zeka çıktısının kalitesini ölçmek için ikinci bir büyük dil modelini hakem olarak kullanma metodolojisidir. İnsan değerlendiricilerin saatler harcadığı subjektif kalite kontrolünü, dakikalar içinde tutarlı skorlara çeviren bu yaklaşım, 2026 itibarıyla kurumsal LLM üretim hatlarının vazgeçilmez kontrol katmanı haline geldi. OpenAI’ın 2024 sonu yayınladığı evals framework, Anthropic’in 2025 başında duyurduğu Constitutional Classifier ve […]

Sesli AI asistan geliştirme, 2026 itibarıyla speech-to-text (STT), LLM ve text-to-speech (TTS) zincirinin yerini büyük ölçüde tek bir Realtime API çağrısının aldığı bir mimari dönüşümün içine girdi. Whisper-large-v3’ün 99 dilde ortalama %8.06 word error rate (WER) ile çalıştığı, ElevenLabs Turbo v2.5’in 250-300 ms latency’de ses ürettiği ve OpenAI Realtime API’nin uçtan uca 320-400 ms median […]